Insect van het Jaar 2026
Naar de stembus voor verkiezing Insect van het Jaar
Inwoners van Nederland mogen opnieuw naar de stembus, maar nu voor een echt leuke verkiezing. Vanaf vandaag strijden vijf bijzondere insecten, elk vertegenwoordigd door een bekende Nederlander, om de titel Insect van het Jaar 2026. Op de website insectvanhetjaar.com kan iedereen tot en met 7 april stemmen op de kandidaten. Reden van de verkiezing is positieve aandacht genereren voor insecten en hun belang.
De verkiezing Insect van het Jaar viert haar eerste lustrum. Alweer voor de vijfde keer worden insecten in de schijnwerpers gezet om te laten zien hoe essentieel ze zijn. Veel mensen weten wel dat deze wezens verantwoordelijk zijn voor de bestuiving van o.a. fruit en groenten. Maar insecten doen veel meer: ze ruimen rommel op, recyclen voedingsstoffen en dienen zelf als voedsel voor een groot aantal andere dieren. Om hier aandacht voor te vragen, organiseren Taxon Foundation, EIS Kenniscentrum Insecten, de Nederlandse Entomologische Vereniging en Naturalis Biodiversity Center sinds 2022 de verkiezing Insect van het Jaar. Hiermee trachten de organisatoren meer waardering voor deze dieren op te wekken.
We kunnen niet zonder insecten
“Zonder insecten zou de wereld er heel anders uitzien,” zegt Aglaia Bouma, insectendeskundige en een van de initiatiefnemers van de verkiezing. “De aarde zou bedolven zijn onder mest, kadavers en ander afval, veel diersoorten zouden uitgestorven zijn en wij mensen zouden heel weinig gevarieerd eten hebben, maar toch zien mensen insecten vooral als lastig of vies.”
Om daar verandering in te brengen, worden jaarlijks vijf van de 20.000 Nederlandse insecten aan het publiek voorgesteld. Die vijf kandidaten zijn door een jury gekozen uit honderden ingezonden nominaties. “We kiezen daarbij bewust niet voor aaibare instapinsecten,” lacht Aglaia. “Die krijgen vanzelf al positieve aandacht.”
De kandidaten van 2026
De vijf kandidaten zijn misschien onbekend, en daardoor onbemind, maar ze hebben wel allemaal een goed verhaal. Zelf kunnen ze dat echter niet vertellen, dus wordt elk insect vertegenwoordigd door een bekende Nederlander. Klik op de naam of de foto voor meer informatie!
Vuurzwamveervleugelkever – Baranowskiella ehnstromi – bijgestaan door veelzijdig kunstenaar Frédérique Spigt.
De hartloze, minimalistische vuurzwamveervleugelkever is de kleinste kever van Europa, heeft nog maar één eierstok en één zaadbal, maar kan wel vliegen en zijn eigen paddenstoel kweken.
(foto vuurzwamveervleugelkever: Tim Faasen; foto Frédérique Spigt: Mart Boudestijn)
Boerenwormkruidbladrandluis – Coloradoa tanacetina – gepromoot door schrijver, podcastmaker en queeractivist Nanoah Struik.
De boerenwormkruidbladrandluis wordt zwanger geboren, kan zich ongeslachtelijk voortplanten, maar ook mannen maken als het zo uitkomt, en blijft daar heel bescheiden onder.
(foto boerenwormkruidbladrandluis: Jochem Kühnen; foto Nanoah Struik: Tatjana Almuli)
Zandoorworm – Labidura riparia – vertegenwoordigd door presentatrice Emma Wortelboer.
De zandoorworm leeft in stuivend zand en is dubbeldragend: hij heeft namelijk een extra penis, want je weet maar nooit of je een reserve nodig hebt.
(foto zandoorworm: Roy Kleukers)
Grote rietsigaargalvlieg – Lipara lucens – met podcastmaker Chris Bergström als ambassadeur.
De grote rietsigaargalvlieg is zeer faciliterend: hij verschaft met zijn sigaargal voedsel plus een veilige ruimte voor een heleboel andere diersoorten.
(foto grote rietsigaargalvlieg: Stijn Schreven)
Hertenluisvlieg – Lipoptena cervi – gesteund door Nederlands bekendste historicus en amerikanist Maarten van Rossem.
De hertenluisvlieg verliest de vleugels zodra een hert gevonden is en legt geen eitjes, maar draagt en zoogt één larfje per keer in een soort baarmoeder.
(foto hertenluisvlieg: Roy Kleukers)
Alweer naar de stembus!
Tot 0:00 uur in de nacht van 7 op 8 april mag iedereen zijn stem uitbrengen op insectvanhetjaar.com. Op deze website is ook meer informatie te vinden over de vijf kanshebbers. Tijdens een live radio-uitzending van Vroege Vogels wordt vervolgens op 12 april bekendgemaakt welke kandidaat zich Insect van het Jaar 2026 mag noemen.
Winnaar wordt onderzocht en gezocht
De verkiezing van vorig jaar werd overtuigend gewonnen door de harkwesp, Bembix rostrata. Vertegenwoordiger Bénédicte Ficq wist de kiezers te mobiliseren, wat resulteerde in een indrukwekkende 46% van de totale stemmen. Met de eretitel ‘Insect van het Jaar 2025’ volgt de harkwesp drie andere bijzondere soorten op: de veldkrekel, Gryllus campestris, van Maurice Lede (2024), de wc-motmug, Clogmia albipunctata, van Hanna Bervoets (2023) en de waterschorpioen, Nepa cinerea, van Pieter Derks (2022).
Elk jaar wordt de verkiezing goed opgepikt in de media. Die extra aandacht zal het winnende insect ook na deze vijfde editie ten deel vallen op websites, programma’s op radio en tv, in kranten en tijdens lezingen. Bovendien zal de soort een wetenschappelijk onderzoek winnen en wordt een excursie georganiseerd waarbij het dier wordt gezocht.
Harkwespen zoeken
